Pomiar gwintu hydraulicznego polega na sprawdzeniu średnicy oraz skoku gwintu. W większości przypadków wystarczy suwmiarka i grzebień do gwintów, aby poprawnie określić typ przyłącza i dobrać odpowiednią złączkę hydrauliczną.
Do pomiaru potrzebujesz:
- suwmiarki cyfrowej lub analogowej,
- grzebienia do gwintów,
- tabeli gwintów hydraulicznych.
Najpierw mierzysz średnicę gwintu, później sprawdzasz jego skok i porównujesz wynik z tabelą. To podstawowa metoda stosowana przy doborze przewodów hydraulicznych, redukcji oraz szybkozłączy hydraulicznych.
W hydraulice siłowej często spotkasz sytuację, w której dwa gwinty wyglądają niemal identycznie, ale mają inny skok albo inny sposób uszczelnienia. Właśnie dlatego sam pomiar średnicy zwykle nie wystarcza.
Jak prawidłowo zmierzyć gwint?
Pomiar gwintu hydraulicznego polega na sprawdzeniu średnicy oraz skoku gwintu. W praktyce najczęściej wykonuje się go przy końcówkach przewodów hydraulicznych, złączkach oraz elementach przyłączeniowych układu hydraulicznego.
Krok 1. Oczyść gwint
Przed pomiarem usuń:
- olej,
- zabrudzenia,
- resztki taśmy teflonowej,
- rdzę i opiłki.
Brudny gwint bardzo często przekłamuje wynik pomiaru.
Krok 2. Zmierz średnicę gwintu
Przyłóż szczęki suwmiarki do najbardziej zewnętrznych krawędzi gwintu i odczytaj wynik w milimetrach.
Jak zmierzyć gwint suwmiarką poprawnie? Szczęki suwmiarki powinny być ustawione prostopadle do osi gwintu. Krzywy pomiar może zawyżyć wynik i utrudnić prawidłowe rozpoznanie gwintu.
W przypadku gwintów wewnętrznych pomiar wykonuje się podobnie, jednak należy użyć wewnętrznych szczęk suwmiarki i zmierzyć średnicę pomiędzy wewnętrznymi krawędziami gwintu.
W hydraulice siłowej jednymi z najczęściej spotykanych rozmiarów są G1/4, G3/8 oraz G1/2. Gwinty tego typu bardzo często występują przy rozdzielaczach hydraulicznych, przewodach oraz szybkozłączach. Gwinty metryczne, np. M18x1,5 lub M22x1,5, są natomiast często stosowane w końcówkach przewodów hydraulicznych oraz połączeniach wysokociśnieniowych.
Krok 3. Sprawdź skok gwintu
Po zmierzeniu średnicy sprawdź skok przy pomocy grzebienia do gwintów. Przyłóż wzorzec do gwintu i sprawdź, który profil idealnie pokrywa się ze zwojami. Jeżeli pomiędzy grzebieniem a gwintem pojawiają się szczeliny, oznacza to nieprawidłowy skok.
W hydraulice siłowej:
- gwinty metryczne mają skok podawany w milimetrach,
- BSP określa się liczbą zwojów na cal (TPI),
- JIC oraz UNF mają inny profil zarysu.
Krok 4. Porównaj wynik z tabelą gwintów
Dopiero po sprawdzeniu średnicy i skoku można poprawnie określić rodzaj gwintu hydraulicznego. W gwintach BSP skok określa się liczbą zwojów na cal (TPI), natomiast w gwintach metrycznych podawany jest w milimetrach.
Tabela gwintów BSP
| Oznaczenie | Średnica zewn. (mm) | Zwoje na cal (TPI) |
| G1/8 | 9,7 | 28 |
| G1/4 | 13,2 | 19 |
| G3/8 | 16,5 | 19 |
| G1/2 | 20,8 | 14 |
| G3/4 | 26,4 | 14 |
| G1 | 33,2 | 11 |
Tabela gwintów metrycznych
| Oznaczenie | Średnica zewn. (mm) | Skok (mm) |
| M12x1,5 | 12 | 1,5 |
| M14x1,5 | 14 | 1,5 |
| M16x1,5 | 16 | 1,5 |
| M18x1,5 | 18 | 1,5 |
| M20x1,5 | 20 | 1,5 |
| M22x1,5 | 22 | 1,5 |
Jak rozpoznać rodzaj gwintu hydraulicznego?
Sama średnica nie wystarcza. W hydraulice występuje kilka typów gwintów, które wyglądają podobnie, ale różnią się profilem i sposobem uszczelnienia.
Gwint metryczny
Gwinty metryczne oznacza się symbolem „M”.
Przykłady:
- M18x1,5,
- M22x1,5,
- M27x2.
Pierwsza wartość oznacza średnicę, druga skok podawany w milimetrach. Gwinty metryczne są bardzo często stosowane w europejskich układach hydraulicznych oraz końcówkach przewodów wysokociśnieniowych.
Gwint BSP i JIC
Gwinty BSP należą do najpopularniejszych gwintów w hydraulice siłowej. Najczęściej spotykane są rozmiary G1/4, G3/8 oraz G1/2. Stosowane są głównie w rozdzielaczach hydraulicznych, zaworach oraz elementach przyłączeniowych.
Gwinty JIC wykorzystują stożek uszczelniający 37° i są często spotykane w hydraulice mobilnej oraz układach pracujących pod wysokim ciśnieniem.
Najczęstsze błędy przy pomiarze gwintu
Pomiar samej średnicy bez sprawdzenia skoku
To najczęstszy błąd przy identyfikacji gwintu. Dwa gwinty mogą mieć podobną średnicę, ale inny skok i nie będą do siebie pasować. Efekt? Element częściowo się wkręca, ale połączenie pozostaje nieszczelne albo uszkadza gwint.
Pomiar zabrudzonego gwintu
Brud, olej i korozja bardzo często przekłamują wynik pomiaru. Przed użyciem suwmiarki warto dokładnie oczyścić gwint.
Mylenie gwintów BSP i NPT
Gwinty BSP i NPT wyglądają podobnie, ale mają inny kąt zarysu i inny sposób uszczelnienia. W praktyce często kończy się to mikronieszczelnością albo uszkodzeniem złączki podczas dokręcania.
Jak dobrać złączkę po zmierzeniu gwintu?
Po wykonaniu pomiaru sprawdź:
- typ gwintu,
- rodzaj uszczelnienia,
- ciśnienie pracy,
- średnicę przewodu hydraulicznego.
Dopiero po połączeniu tych informacji można poprawnie dobrać element hydrauliczny.
Najczęściej wyszukiwane oznaczenia to:
- M22x1,5,
- G1/2,
- G3/8,
- redukcja 1/2 na 3/8,
- kolanko hydrauliczne M18x1,5.
W przypadku hydrauliki siłowej warto porównywać gwint bezpośrednio z elementem, który będzie montowany w układzie.
Szybka checklista przed zamówieniem złączki
Przed zakupem upewnij się, że:
- zmierzyłeś średnicę gwintu,
- sprawdziłeś skok gwintu,
- określiłeś typ gwintu,
- zweryfikowałeś rodzaj uszczelnienia,
- porównałeś wynik z tabelą gwintów hydraulicznych.
Dokładny pomiar gwintu hydraulicznego pozwala uniknąć problemów z montażem, wycieków oraz niepotrzebnych zwrotów źle dobranych elementów.